Nazorg en terugval

Herstellen van een eetstoornis vraagt terugvalbegeleiding in plaats van terugvalpreventie

Human Concern werkt met een terugvalbegeleidingsplan in plaats van een terugvalpreventieplan.Terugval wordt tijdens de behandeling van Human Concern behandeling geanalyseerd en begeleid. Dit in tegenstelling tot de meeste klinieken waar terugval pas aandacht krijgt wanneer iemand niet meer in behandeling is. Middels een terugvalpreventieplan wordt eventuele terugval opgevangen door de cliënt zelf en haar omgeving.

Echter de meeste cliënten zijn na een klinische behandeling nog helemaal niet genezen, zij zitten nog midden in hun behandeling. De behandeling is vaak te kort geweest en de aanpak te veel gericht op het symptoom om van een zeker herstel te spreken. Om na een niet effectieve behandeling zonder meer over te stappen op een doe-het-zelf terugvalpreventieplan, vinden wij te risicovol.

Daarom spreken we liever van een terugvalbegeleidingsplan. Die niet na afloop maar al tijdens de behandeling wordt ingezet. De cliënt leert al in de behandeling, in een vroeg stadium, hoe het werkt en wat je moet doen als het weer wat minder gaat of lastiger wordt. Met andere woorden, de cliënt hoeft terugval dus niet tegen te gaan of te voorkomen, maar moet er tijdens de hele reis naar herstel mee leren omgaan.

Het woord ‘terugval’ is eigenlijk ook niet goed gekozen. We spreken liever van een  stap-terug-op-de-weg-omhoog. Terugval is namelijk een normaal onderdeel van herstellen. Terugval klinkt als iets negatiefs. Alsof men faalt, alsof er iets niet goed gaat, alsof we ons zorgen moeten gaan maken. Wij interpreteren het als iets positiefs, iets nuttigs en leerzaams. Het is een signaal, een leermoment, een pauze en een moment van bezinning. Het teruggrijpen naar de ‘veiligheid’ wanneer iets te veel stress of angst oproept.

Het achterhalen wat de behoefte is achter de stap-terug-op-de-weg-omhoog is wellicht nuttiger om te onderzoeken, dan een terugval zien te voorkomen of het zo snel mogelijk weer opkrabbelen en doorgaan. Daarmee ga je namelijk voorbij aan de boodschap en de noodzaak ervan. Een zogenaamd ‘terugvalpreventieplan’ is met name gericht op het voorkomen van of terugkomen op het juist pad, zonder te achterhalen waarom in eerste instantie van het pad afgeweken werd. Het HC ‘terugvalbegeleidingsplan’ respecteert de aarzeling, de pauze of de wankeling. Analyseert de reden en neemt deze mee op de te vervolgen weg omhoog…