Facebookpagina Human Concern Twitteraccount Human Concern Youtubekanaal Human Concern Instagramaccount Human Concern Google Plus Human Concern LinkedIn Human Concern
Scroll naar boven
Human Concern Blog
< Terug naar overzicht

Familierelaties dragen meeste herstelkracht in zich

Familierelaties dragen meeste herstelkracht in zich 16 feb 2017

HC-systeemtherapeut Simone Lenssen over het belang van positieve relaties

Mensen die hersteld zijn van een eetstoornis geven aan dat zij positieve relaties als belangrijk criterium zien voor herstel. De Ervaringsprofessionals van Human Concern weten als geen ander dat mensen in het algemeen en mensen met een eetstoornis in het bijzonder verlangen naar een gevoel van verbondenheid, juist daar waar het moeilijk is. Vandaar dat systeemtherapie - en hiermee het werken aan positieve relaties - een wezenlijk onderdeel vormt van de Human Concern-visie én de weg naar herstel. Wat houdt een positieve relatie nu precies in en hoe kun je hieraan werken? HC-systeemtherapeute Simone Lenssen vertelt.

“Als mensen delen we het universele verlangen naar een relatie waarin je van elkaar houdt en je verbonden voelt. Waarin er sprake is van gelijkwaardigheid en waarin ruimte is voor positieve emoties, zoals blijdschap, hoop en vertrouwen, én negatieve emoties, zoals angst, boosheid en verdriet: dat is een positieve relatie. Elke relatie is anders en kent z’n eigen vorm, afhankelijk van wie jij bent en wie de ander is. Het is zoeken naar een evenwicht rondom deze emoties dat deze relatie past en dat haalbaar is voor beiden. Met cliënten en hun naasten onderzoek ik de volgende vragen: welke emoties worden in deze relatie gevoed en hebben zich sterk ontwikkeld? En voor welke emoties is juist geen ruimte, welke zijn, zo gezegd, ondervoed, maar zou je wel graag willen (leren) delen? De eetstoornis geeft hierover vaak informatie.”

“Kind, ik vind hierin juist voldoening”
“Neem het (fictieve) voorbeeld van Annebet die een heel zorgzame moeder heeft. Niets is deze moeder teveel, altijd staat ze voor haar dochter en anderen klaar. Ze zorgt werkelijk met overgave. Tijd voor zichzelf nemen? Daar doet ze niet aan. Annebet ervaart deze zorgzaamheid soms als last, haar zus Caro heeft hierover geen vervelende gevoelens. Wat heb jij van je moeder nodig?’, vraag ik Annebet. ‘Ik had graag gehad dat mijn moeder mij had voorgedaan hoe je tijd en ruimte voor jezelf schept, hoe je je meer zichtbaar kunt maken.’ In gesprek met haar moeder erkent deze dat zij graag zorgt en hierin juist haar voldoening vindt. Ze heeft geen behoefte aan meer tijd voor zichzelf.”
“Het is aan Annebet om dit te accepteren. Ondertussen kunnen zij samen verder in gesprek gaan: ‘Mam, hoe ben jij opgegroeid? Waar/wanneer heb jij je zorgzaamheid ontwikkeld?’ Haar moeder is van een andere generatie. Misschien zegt ze wel: ‘Maar Annebet, ik heb niet geleerd om tijd voor mezelf te nemen, maar ik weet zeker dat jij hiertoe veel beter in staat bent dan ik.’“
“Zo verkrijgt Annebet informatie over de manier waarop haar moeder in het leven staat en ontwikkelt hun relatie zich: deze wordt gelijkwaardiger. Het is wat het is, zonder dat je hier boos over wordt en zonder dat je de eetstoornis hiervoor nodig hebt. Het gaat erom dat je de onderlinge verschillen kunt kwalificeren en aanvaarden in plaats van diskwalificeren en veroordelen.”


Bloedlijnen zijn zo belangrijk
“Elke relatie kun je onder de loep nemen door de positieve en negatieve emoties te exploreren. Door deze op tafel te leggen en samen te kijken hoe tevreden je ergens over bent. Kun je dit vervolgens veranderen of accepteren? Kun je samen rouwen over datgene dat jij niet kunt geven of niet zult ontvangen? Zo voed je ook weer die gelijkwaardige positie, al lukt het lang niet altijd om gelijkwaardigheid te bereiken. Op deze manier dragen positieve relaties altijd bij aan herstel, ook al krijg je niet per se wat je nodig hebt.”
In al mijn jaren als systeemtherapeut heb ik gemerkt dat deze familierelaties meer herstelkracht in zich dragen dan welke andere relatie ook. Bloedlijnen zijn zo belangrijk. Kijk maar naar het succes van televisieprogramma’s als Spoorloos. Onder de deelnemers hieraan heerst een diep verlangen naar verbondenheid en naar positieve relaties, ook al zit er pijn. Je wilt je verbonden voelen met de mensen uit wie je geboren bent, juist daar waar het moeilijk is.”



Waarom treft een scheiding het ene kind harder dan het andere?
“De herstelkracht van positieve relaties zie ik ook sterk terug bij kinderen van gescheiden ouders. Ik heb me vaak afgevraagd waarom een scheiding het ene kind zo hard treft, terwijl de broer(s)/zus(sen) er veel minder last van hebben. Langzamerhand ben ik op basis van ervaring tot een antwoord gekomen: het kind van gescheiden ouders met de eetstoornis lijkt mogelijk zowel op vader als op moeder. En mogelijk juist op die vlakken waarin de ouders erg van elkaar verschillen, waar ze zich aan ergerden en die vaak de aanleiding vormden voor de scheiding. Zo’n meisje krijgt deze beide kanten niet in zich verenigd, sterker nog, ze maken van binnen steeds ruzie en zij kan niet van zichzelf scheiden.”
“Door eigenschappen van je (ex-)partner als vervelend te ervaren, en onbewust ook de eigenschappen van je ex-partner in je kind, diskwalificeer en veroordeel je deze, terwijl zij juist behoefte heeft aan kwalificatie en aanvaarding: het zijn immers ook vaak kwaliteiten. Om een simpel voorbeeld te geven: misschien is de slordige vader wel bijzonder creatief. Een kind heeft het nodig dat er met zachtheid en liefde gesproken wordt over deze eigenschappen. Dus in plaats van: ‘Jij ook altijd met je continue rommel…’of: ‘Zit me niet zo op m’n nek met je smetvrees’: ‘Ik weet het, voor jou is een rommelig huis geen punt, maar ik word er zo onrustig van. Waarop de vader kan zeggen: ‘Oké, ik help je met opruimen.’”

“Ik ben mama niet”
“’Wat heb je in deze relatie nodig?’, vraag ik mijn cliënten steevast. Vaak hoor ik dingen als: ‘Tegen mijn vader wil ik zeggen: ‘Papa, ik weet dat ik op mama lijk, maar ik heb het nodig dat je op mij anders reageert, want ik ben mama niet’.’ En dezelfde behoefte kan ze naar haar moeder uitspreken. Als kind heb je anders voortdurend spanning op de lijn.”
“Het mooiste is als ik met beide ouders in één ruimte hierover kan spreken. Het is nodig dat zij inzien dat hun dochter op hen beiden lijkt. Soms lukt dit en zeggen ze tijdens dit gesprek: ‘Wat ontzettend vervelend voor jou en voor ons kind, maar wat mooi dat ik hier nu inzicht in krijg.’ En spreken ze zelfs uit dat ze nu beter begrijpen waar de ander tegenaan is gelopen. Dat ze zich anders hadden gedragen als ze dit eerder hadden geweten. Dat ze soms zelfs hun excuses maken. In zo’n gesprek voel je zachtheid ontstaan.”
“Als ik vervolgens vraag: zullen we dit gesprek nog eens overdoen met jullie dochter erbij?, krijg ik geregeld als antwoord: ‘Graag, maar mag ons andere kind/mogen onze andere kinderen er ook bij zijn? Al hebben zij er minder last van, dit is ook voor hen belangrijk.’ Je ziet hoe krachtig en goed deze verbindingen worden en hoezeer dit de cliënte helpt om de innerlijke discussie in zichzelf te verminderen.”

Familierelaties dragen meeste herstelkracht in zich
“Bovenstaand fragment is een ideaalplaatje en is lang niet altijd mogelijk door de ontstane verharding tussen ouders. Het kan ook helpen om bijvoorbeeld broer of zus samen op consult te hebben en over het huwelijk van hun ouders te praten. Beide kinderen voelen het, maar gaan er anders mee om. Zo kan er een kostbare verbinding ontstaan tussen broer en zus die hetzelfde effect heeft, omdat er in de bloedlijn iets uitgesproken en zelfs opgelost wordt.”
“Mijn bevinding over de vraag waarom precies dit kind zo’n last heeft van de scheiding van haar ouders, is niet wetenschappelijk onderbouwd, maar komt voort uit mijn jarenlange ervaring. Hoe langer ik werk bij Human Concern, hoe meer ik uitkom bij het universele verlangen naar verbondenheid, bij de behoeften en dilemma’s rond mensen die van elkaar houden, die via de eetstoornis aan de oppervlakte komen. Daarom maken systeemtherapie en deze positieve relaties zo’n belangrijk onderdeel uit van de Human Concern visie.”

Lees meer over systeemtherapie bij Human Concern
Lees ook: Simone over Wanhoop als wegbereider naar herstel

Reacties

Deel je ervaringen en lees die van anderen

Deel deze pagina

Captcha

Contactgegevens & Vestigingen

Human Concern

T 020 - 610 6224
F 084 - 836 27 59
E info@humanconcern.nl

Amsterdam

  Baden Powellweg 305 M
  1069 LH Amsterdam
T 020 – 610 6224
F 084 - 836 2759
E info@humanconcern.nl

Bilthoven

  Rembrandtlaan 22-a
  3723 BJ Bilthoven
T 030 - 711 6125
F 084 - 836 2759
E info@humanconcern.nl

Zwolle

  Emmawijk 7
  8011 CM Zwolle
T 038 – 711 4018
F 038 – 711 4019
E officezwolle@humanconcern.nl

Den Haag

  Emmapark 3
  2595 ES Den Haag
T 070 – 450 0494
F 084 - 836 2759
E info@humanconcern.nl