Facebookpagina Human Concern Twitteraccount Human Concern Youtubekanaal Human Concern Instagramaccount Human Concern Google Plus Human Concern LinkedIn Human Concern
Scroll naar boven

Hoe herken je een eetstoornis?

Hoe herken je een eetstoornis?

Steeds minder eten, overgeven na het eten, negatief zelfbeeld. Om een eetstoornis te kunnen herkennen wordt vaak gedacht aan het herkennen van een bepaald eetgedrag of ondergewicht. Maar er is veel meer waaraan een eetstoornis, zoals anorexia of boulimia, kan worden herkend. Aan welke signalen herken je een eetstoornis?

Signalen eetstoornis: gewicht

  • Gewichtstoename, gewichtsverlies en/of gewichtsschommelingen;
  • Lichamelijke klachten als gevolg van ondergewicht, ondervoeding en vasten, zoals: kouwelijkheid, blauwe handen, voeten en neus, bleke huidskleur, vermoeidheid, duizeligheid, flauwvallen, slapeloosheid, pijn bij liggen of zitten, haaruitval, onregelmatige menstruatie of het uitblijven daarvan. Let op: menstruatiecyclus verandert: ongebruikt(e) maandverband of tampons in prullenbak. Dit valt echter niet op bij pilgebruik;
  • Wijde, meerdere lagen kleding om gewichtsveranderingen te verbergen, steeds kleding rechttrekken om lichaam te verhullen of zich 'te koud' kleden om extra calorieën te verbranden.

Signalen eetstoornis: betekenis en beleving van het figuur en gewicht
  • Het nastreven van een onrealistisch laag ideaal gewicht;
  • Angst om aan te komen, angst om dik te worden;
  • Verstoord lichaamsbeeld;
  • Onevenredig grote invloed van lichaamsvorm, uiterlijk en gewicht op het oordeel over zichzelf;
  • Gevoel van eigenwaarde ('sterk', 'gedisciplineerd') halen uit controle over het lichaamsgewicht;
  • De overtuiging dat slank zijn gelukkiger maakt;
  • Gewicht bepaalt stemming;
  • Schaamte over eigen lichaam en eetgedrag;
  • Lichamelijk contact vermijden;
  • Neerslachtigheid, piekeren en depressiviteit;
  • Zelfmoordgedachten.

Signalen eetstoornis: het eetpatroon
  • Voedselbeperking. Let onder andere op minder eten, maaltijden overslaan, bepaald voedsel niet meer nemen, lijnen, vasten, voedsel- en vochtweigering, langzaam eten, fake eten, eten kauwen maar weer uitspugen, voedsel weggooien, eetlust onderdrukken door bijvoorbeeld overmatig veel te drinken of mondwater te gebruiken, eten erg klein snijden en dwangmatig rangschikken op het bord;
  • Eetbuien. Let onder andere op het eten van grote (of zo ervaren) hoeveelheden voedsel in korte tijd en daarbij het gevoel de beheersing over het eten kwijt zijn; voedsel hamsteren, voedsel stelen uit voorraad- of koelkast, zeer snel eten zonder te proeven, zoet en zout door elkaar eten, bevroren voedsel eten, uit de prullenbak eten halen;
  • Lichamelijke klachten, zoals misselijkheid, maagpijn, buikpijn, boeren, winderigheid;
  • Overmatig bezig zijn met eten. Zeer geïnteresseerd zijn in informatie over 'gezond eten', dieetlijsten samenstellen, recepten verzamelen, voor anderen koken, letten op wat anderen eten;
  • Voedsel indelen in 'goed' en 'slecht', steeds meer indelen in 'verboden' voedselsoorten;
  • Regels en rituelen rondom eetgedrag. Calorieën worden bijvoorbeeld geteld en men hanteert vaste tijden en een bepaalde volgorde;
  • Schuldgevoelens als meer is gegeten dan gepland;
  • Rusteloosheid en spanning met name rondom eetmomenten;
  • Liever alleen eten, sociale situaties vermijden (met name waarbij gegeten wordt), vereenzaming.

Signalen eetstoornis: compenserende maatregelen
  • Zelfopgewekt braken. Zich afzonderen na de maaltijd, schorre hese stem, opgezwollen speekselklieren, geïrriteerde mondhoeken, aangetast tandglazuur, afgesleten snijtanden, tandafdrukken en wondjes op knokkels – en pleisters om deze te camoufleren, puntvormige bloeduitstortinkjes in het gelaat, opgeblazen gezicht, uitdroging, vochtophoping, ongezonde gelaatskleur;
  • Misbruik van laxeermiddelen, plaspillen, klysma's, eetlustremmers, dieetpreparaten, afslankthee, afslankcrèmes, sigaretten en drugs. Let op: veel gebruik van toiletpapier, diarree, 'ongelukjes', veelvuldig bezoek aan verschillende drogisterijen, financiële problemen, bijwerkingen;
  • Overmatig bewegen. Overmatig en dwangmatig sporten, intensieve lichamelijke oefeningen, op ongeschikte tijden of plaatsen en ondanks blessures, voortdurend bewegen, moeite met stilzitten;
  • Perioden van voedselbeperking.

Lees meer:
- Wat is anorexia?
- Wat is boulimia?
- Wat is eetbuistoornis?
- Wat is eetstoornis Andere gespecificeerde?

Daarnaast is het belangrijk om te letten op de volgende factoren die een verhoogd risico geven voor het ontwikkelen van een eetstoornis:

Signalen eetstoornis: persoonlijke risicofactoren

Psycho-sociaaal
  • Gebrek aan autonomie en identiteit;
  • Weinig zelfvertrouwen;
  • Negatief zelfbeeld;
  • Negatieve lichaamsbeleving;
  • Negatief lichaamsbeeld;
  • Vertekend lichaamsbeeld;
  • Faalangst;
  • Perfectionisme;
  • Hoge eisen stellen aan zichzelf en anderen;
  • Afhankelijkheid van de goedkeuring van anderen;
  • Aangepast gedrag, kameleongedrag, pleasen, zorgen voor anderen;
  • Denken en handelen in extremen (zwart/wit – goed/slecht);
  • Moeite met uiten van gevoelens en omgaan met conflicten;
  • Moeite met aangeven van grenzen;
  • Moeite met assertiviteit.

Biologisch
  • Aanleg voor overgewicht;
  • Aanleg voor verslavingsgedrag;
  • Aanleg voor depressie;
  • Aanleg voor (hoog- of)overgevoeligheid.

Signalen eetstoornis: omgevingsrisicofactoren

Directe omgeving
  • Sterk prestatiegericht;
  • Gericht op gedrag in plaats van 'zijn';
  • Gezinscultuur met taboe op het uiten van meningsverschillen en conflicten;
  • Gezinscultuur met taboe op het uiten van gevoelens in zijn algemeenheid;
  • Emotionele mishandeling of verwaarlozing;
  • Overbescherming;
  • Lichamelijk geweld;
  • Seksueel misbruik;
  • Scheiding;
  • Taboe op lichamelijkheid en seksualiteit;
  • Moeder of familielid met eetstoornis;
  • Sport beoefenen waarbij gewicht een rol speelt;
  • Gepest worden.

Cultureel-maatschappelijk
  • Sterk accent op uiterlijk en prestaties (ideaalbeeld);
  • Verwachtingen naar meisjes/vrouwen: afhankelijk en lief versus zelfstandig en assertief zijn;
  • Tendens tot individualisering, waarbij assertiviteit wordt verwacht, net als het uiten van de eigen gevoelens en meningen.

De diagnose eetstoornis mag alleen worden gesteld door een professional

De diagnose eetstoornis wordt gesteld aan de hand van criteria die zijn opgesteld in de DSM, het psychiatrisch diagnostiek handboek. Een dergelijke diagnose mag alleen worden gesteld door iemand die daarin professioneel is opgeleid.
In de DSM 5 worden de volgende eetstoornissen onderscheiden: anorexia nervosa (AN), boulimia nervosa (BN), Eetstoornis Andere gespecificeerde en Binge Eating Disorder (BED), oftewel de Eetbuistoornis. Voor meer informatie over de criteria van de verschillende eetstoornissen kun je terecht op deze website onder Eetstoornissen.


Van Carmen Netten, directeur Human Concern:


"Dit onderdeel gaat over eetstoornissen. Anorexia Nervosa, Boulimia Nervosa, Eetbuienstoornis (Binge Eating Disorder) en alle andere variaties op dit thema. Groot of klein, ernstig of minder ernstig. Veel of weinig, dik of dun of helemaal normaal. Het maakt niet uit, want uiteindelijk gaat het allemaal over hetzelfde. Over eten en niet eten. Over angst om dik te worden. Over niet aan willen komen of af willen vallen. De een eet niet of te weinig, de ander eet wel, maar kan geen maat houden. De een heeft grote eetbuien, de ander niet, maar beleeft het wel zo. Ze gaan over braken, lijnen, laxeren of overmatig bewegen. Het heeft alles te maken met een verstoorde en obsessieve manier van omgaan met eten.

Maar eigenlijk heeft het niets te maken met eten, dun of dik zijn. Het heeft allemaal te maken met de manier waarop je omgaat met jezelf, anderen en de wereld om je heen. Het heeft te maken met een negatief zelfbeeld en lichaamsbeeld. Met angst om te leven, zichtbaar te zijn, verantwoording te nemen. Met te weinig zelfvertrouwen, te weinig eigenwaarde. Met niet zeggen wat je denkt, en niet doen wat je wilt. Of misschien niet eens weten wat je vindt en wat je voelt. Het heeft allemaal te maken met gevoelens van onzekerheid, angst, schaamte, schuld en eenzaamheid. Je stelt hoge eisen aan jezelf en anderen en hebt behoefte aan houvast en controle.

Als je dit herkent, dan wil je er vast diep in je hart dolgraag van af. Maar durf je niet, of weet je niet hoe. Óf is het je ondanks je inzet en hulp tot nu toe niet gelukt…"

Lees meer:
- Oorzaken van een eetstoornis
- Aanmelden voor een behandeling bij Human Concern

Deel deze pagina

Contactgegevens & Vestigingen

Human Concern

T 020 - 610 6224
F 084 - 836 27 59
E info@humanconcern.nl

Amsterdam

  Baden Powellweg 305 M
  1069 LH Amsterdam
T 020 – 610 6224
F 084 - 836 2759
E info@humanconcern.nl

Bilthoven

  Rembrandtlaan 22-a
  3723 BJ Bilthoven
T 030 - 711 6125
F 084 - 836 2759
E info@humanconcern.nl

Tilburg (nieuwe locatie per oktober 2017)

  Berglandweg 32
  5022JB Tilburg
T 020-6106224
F
E info@humanconcern.nl

Den Haag

  Emmapark 3
  2595 ES Den Haag
T 070 – 450 0494
F 084 - 836 2759
E info@humanconcern.nl

Zwolle

  Emmawijk 7
  8011 CM Zwolle
T 038 – 711 4018
F 038 – 711 4019
E officezwolle@humanconcern.nl